preloder

کریم لالا : د ممبۍ کونړی ډان – صفيه حليم

    د ‘زنجیر’، ‘خدا ګواه’ او نورو هندي فلمونو الهام د بالیوډ مشهور فلمونو ‘خدا ګواه’، ‘انګار’، ‘زنجیر’ او ‘هتهیار’ مرکزی کردارونه د ممبۍ د پښتنو ‘ډان’ کریم لالا د ژوند نه پۀ الهام جوړ شول. ددۀ پوره نوم عبد الکریم شېرخان و او پۀ 1911ز کښې د کونړ پۀ شیګل درې کښې وزیږېدو. د 1930ز پۀ لسیزه کښې پېښور او بیا ممبۍ ته لاړو چې پۀ بندرګاه مزدوری وکړي. دۀ د ځان پۀ شان څو پښتانۀ راټول کړل چې ‘لالا’ به ئې ورته وئیل. کریم لالا د پښتنو د لانجو هوارولو لپاره منډې ترړې وهلې. چا نه خپل …

بشپړ متن

د پښتنو یو والے – صدام مشال

کله چې د مغلو دور ؤ نو مغلو اول کار دا وکړو چې د هرې قبيلې يو زورور کس يا مشر به ئې د ځان سره ملګرے کړو او هغۀ ته به ئې پۀ خپل حکومت کښې نوکري ورکړه، جائيداد به ئې ورکړو او کسان به ئې ورکړل. د هغه کس به کار دا ؤ چې هغه به خپله قبيله يا کلے سمبالوي. بيا کۀ چاسره ظلم کېدو هم خو د مغلو خلاف چا سر نۀ شو پورته کولے. کۀ يو کس به د حق د پاره راپاڅېدو نو هم به پۀ لار کښې د خپل کلي مشر ورته ولاړ …

بشپړ متن

اسلام اباد پرلت: د پښتنو د مهذبتوب ننداره – ایاز الله ترکزئ

د اسلام اباد پرلت کښې چې د پښتنو کومه غوښتنه وه د هغې ذکر پۀ پرلت کښې بار بار کېده. پۀ اصل کښې د دې پرلت خاص مقصد د نقيب الله شهيد د ماورا عدالت قتل خلاف او د مجرم راو انور د نيولو او سزا ورکول وو خو چې دې سره نورې کومې غوښتنې وې نو هغه هم ډېرې ضروري وې او حق بجانب وې چې دوېمه غوښتنه پۀ وزيرستان کښې د ښخ کړے شوو بم مائنونو د لرې کولو وه چې د دې پۀ وجه ډېر پښتانۀ ځوانان ښځې او ماشومان شهيدان او ژوبل شوي دي. درېمه غوښته …

بشپړ متن

[نظم توکنه] د حسېن احمد صادق د نظم “پوډري” – فېصل فاران

  حسېن احمد د پښتو يو پېژندلے شاعر دے. د شاعرۍ درې ټولګې ‘سوراړا’، ‘روښانه سحر’ او ‘غندلې’ چاپ کتابونه دي. پۀ وړومبنۍ مجموعه ئې د متنازعه کېدو يوه هڅه هم شوې ده او امريکه کښې مېشته يو ګمنامه شاعر دا دعويٰ کوي چې دا ئې زما نه تروړلې ده. دغه دعويٰ پۀ خپل ځاے، البته حسېن احمد صادق د شعر وئیلو تر حده دعويٰ کوونکي شاعر نه غوره شاعر دے. نۀ يواځې دا بلکې معريٰ نظم کښې د واقعاتي قيصۍ منظومول هم هغه دومره پۀ اغېزمنه طريقه کوي چې دغه قيصه ايز معريٰ نظم هم هغۀ پورې مختص ګڼلے …

بشپړ متن

د اجمل خټک بابا دوه خطونه – رحمت شاه قرېشي

  رحمت شاه قرېشي د ټانک د سیمې یو تکړه او متحرک ملګرے دے. هغه یو کلک باچاخانے او پوخ نېشنلے دے. د خپل ګوند، خپلې نظریې، خپل بېرغ او خپلو مشرانو سره بې کچه سُوچه مینه لري. هغه د باچاخان مرکز او ‘پښتون’ مجلې سره د خپل وس نه زیات کومک او اخلاص کوي. ‘پښتون’ د هغۀ د مینې پور وړے دے او د هغۀ هرې مرستې ته پۀ دروند نظر ګوري. د ارواښاد اجمل خټک دغه دوه خطونه هغۀ د تېرې میاشتې د پاره رالېږلي وو چې پۀ وخت مونږ ته نۀ وو رارسېدلي. دا خطونه پۀ یو …

بشپړ متن

سټوډنټس یونینز: مارشل لاء، عدالت او جمهوریت – سلېمان ایسپزے

  اٰوټ ډېټډ نصاب، د فيسونو زياتوالے، د هاسټلو غېر معياري او ناکافي سهوليات، د پِک اېنډ ډراپ سروس ختمېدل، د ضروري ورکشاپونو عدم موجودګي، د استاذانو خپلو کلاسونو ته نۀ راتګ او لو کمټنټ ليول، د سېل او لوبو فيسونو اخستو باوجود نیشتوالے، هم نصابي سرګرمۍ او د کالجونو پوهنتونونو څخه د جریدو او مجلو بندېدل او داسې نورې ګڼ شمېر هغه مسئلي دي چې د محصلينو نه ئې رو ګودر خطا کړے دے. دا محصلين فرياد چا ته وکړي؟ څوک د دوي اواز واوري او ولې ئې واوري؟ او کۀ ئې څوک اواز واوري هم نو څۀ فائده …

بشپړ متن

پاکستان د نوو تجربو نه تېرېږي – شمس بونېرے

د دنیا د موجوده ملکونو پۀ تاریخ کښې د پاکستان هغه تاریخي حېثیت نشته چې دا پرې لکه د بعضې تاریخ دانانو لۀ خوا دعويٰ کېږي، د زرګونو کلونو تاریخ لرونکو ملکونو سره یو صف کښې ودروي. دا نۀ چا قبضه کړے او نۀ د دې د ازادۍ د پاره جنګونه شوي دي. دا خاورې د ‘وړې وچې’ او ‘بحرِ هند’ پۀ نامه پۀ تاريخ کښې شته. پۀ دې خاوره مغلو او پښتنو جنګونه او حکومتونه کړي دي ولې هند خپل نوم برقرار ساتلے او د ‘هندوستان’ پۀ نوم ياد شوے دے. دغه جنګونه د قبضې او د باچاهۍ جنګونه …

بشپړ متن

پښتون پرلت او پاکستانۍ میډیا – مشتاق درانے

  د دهرنې )پرلت( نامه اورېدو سره پۀ ذهن کښې عجيبه شان عکسونه او انځورونه مخې ته راځي. لکه چې ښۀ ډېر خلق راغونډ شوي دي او اولسي لارې او سړکونه ئې بند کړي دي، خلق او د هغوي څۀ پۀ نوم مشران پۀ )اے سي او بلټ پروف( کنټېنرو ولاړ دي، د کنټېنر نه پۀ اوچت اواز د سازونو او سندرو اوازونه راوځي او پۀ پنډال کښې نر او ښځې پۀ دغه سازونو او سندرو د مستۍ نه ګډېږي.کنټېنر نه د پارلېمان پۀ شان مقدس ځاے باندې لعنتونه وئېلے کېږي کوم چې اصل کښې پۀ پارلېمان نۀ بلکې د …

بشپړ متن

پۀ خبر زما نظر – لیاقت سیماب

د نوازشريف پۀ حق کښې د سپريم کورټ د فېصلې اثرات او د عومي نېشنل پارټې موقف سپريم کورټ ميا محمد نوازشريف د خپل ګوند د صدارت کولو نه هم منع کړو. د دې نه مخکښې هم دغه عدالت د پارلېمان غړي توب او د نورو حکومتي څوکیو د پاره نا اهل ګرځولے ؤ. دې صورت حال د ملک پۀ سياسي، ائيني، پارلېماني منظرنامه باندې ژورې اغېزې واچولې. دې لړ کښې عوامي نېشنل پارټۍ هم د خپلو صاحب الرایه مشرانو (Think Tank) غونډه راوبلله او ولي باغ چارسده کښې ئې د ابلاغ ذريعو ته خپل دريځ ښکاره کړو. رسنيو ته …

بشپړ متن

رابندرا ناتهـ ټېګور او غني خان: مفروضات او حقائق – سمیع الدین ارمان

ټېګور پۀ کال اتلس سوه او یو شپېتم 1861)ز( کښې پېدا شوے ؤ او پۀ کال نولس سوه او یو څلوېښتم 1941)ز( کښې وفات شوے ؤ. پۀ کال دوه زره او یوولسم 2011)ز( کښې د هائډل برګ د مشهورِ زمانه پوهنتون ساوتهـ اېشیاء انسټیټیوټ د ټېګور د زېږون یو نیم سل کلونه پوره کېدو باندې هغۀ ته د عقیدت پېرزوئنې وړاندې کولو لپاره د “ټېګور نمانځنه” پۀ عنوان تقریبات منعقد کړي وو. دې تاریخي تقریباتو کښې د ټېګور د فکر و فن او شخصیت پۀ ګڼو اړخونو تحقیقات، تاثرات، ډاکومنټریز او د هغۀ تخلیق کړي سُرونو باندې موسیقي او د …

بشپړ متن