preloder
کور / مستقل ليکوالان / فېصل فاران

فېصل فاران

[نظم توکنه] د حسېن احمد صادق د نظم “پوډري” – فېصل فاران

  حسېن احمد د پښتو يو پېژندلے شاعر دے. د شاعرۍ درې ټولګې ‘سوراړا’، ‘روښانه سحر’ او ‘غندلې’ چاپ کتابونه دي. پۀ وړومبنۍ مجموعه ئې د متنازعه کېدو يوه هڅه هم شوې ده او امريکه کښې مېشته يو ګمنامه شاعر دا دعويٰ کوي چې دا ئې زما نه تروړلې ده. دغه دعويٰ پۀ خپل ځاے، البته حسېن احمد صادق د شعر وئیلو تر حده دعويٰ کوونکي شاعر نه غوره شاعر دے. نۀ يواځې دا بلکې معريٰ نظم کښې د واقعاتي قيصۍ منظومول هم هغه دومره پۀ اغېزمنه طريقه کوي چې دغه قيصه ايز معريٰ نظم هم هغۀ پورې مختص ګڼلے …

بشپړ متن

اردو يوه استعماري ژبه – فېصل فاران

هره ژبه خپل تهذيت، ثقافت، سماج او خاص سياسي ذهنيت هېنداره وي. ګويا ژبه تر ډېره حده د هاغه روادارۍ مترادف نه ده څۀ ته چې سيکولرازم وئېلے کيږي خو داسې ده چې ځنې ژبې د خپل ماحول له رويه تر ډېره حده رواداره وي لکه پښتو کښې د امروزه ژبې او فوک لور له رويه ئې د روادارۍ بې شمېره مثالونه موندل کيږي ځنې ژبې د تنګ نظرئ او تربګنۍ پله زيات روز کوي لکه اردو ژبه. ددې خبرې پۀ ثبوت کښې د تهذيب، مذهب، سماج ثقافت، سياسي ذهنيت پۀ بنياد عبراني، اسرائيل، سنسکرت، هندو دهرم، عربي اسلام، پالي …

بشپړ متن

د ښاغلي عبدالرؤف عارف د نظم توکنه – فیصل فاران

‘حلف’ “ستا د وفادارۍ حلف مې اخستے دے د دغه حلف نامې سره تړلي ټول مراعات او پېرزوئېنې مې هم قبولې دي خو بیا هم دا زړۀ مې ستا د پاره د بغض حسد کېنې نفرت تربګنۍ دښمنۍ کرکې او عداوت نه ډک دے” “نو دا خو ښکاره منافقت دے وروره! ستاسو دا شېوه، عقیده`او مزاج مې خوښ نۀ شو” “زه خپله هم پوهېږم چې دا کار او رویه ښه نۀ ده خو…..“ “خو ځه! د خپل عادت نه مجبوره ئې” “کېدے شي” دا نظم د ‘مُلک دوستۍ’ د یو خاص تصور تر اثر لاندې لیکلے شوے دے چې د …

بشپړ متن

د رهبرِ تحريک ادبي تنقيدي شعور د ميا سيد رسول رسا د بېديا ګلونه – فېصل فاران

د “ليت لار” غوندې “د بېديا ګلونه” دا شعري مجموعه هم رهبرِ تحريک ته پۀ دسمبر نولس سوه دوه کم څلوېښتم زېږديز کښې پۀ هري پور سنټرل جېل کښې ترلاسه شوې، هم هغه د جېل انچارج بي اے قاضي د “نو ابجېکشنېبل” دستخط ئې پۀ مخپاڼه دے او هم پۀ مخ پاڼه ــ د رهبرِ تحريک پۀ انګرېزۍ کښې لاسليک سره څلبريشتم مۍ يو کم پنځوسم ليک دے چې دا ددې کتاب د لوست د پوره کېدو نېټه ده. د مخ پاڼې نه پس پۀ وړومبي مخ باندې د سر محمد اقبال باراېټ لا فارسي شعر ليک دے چې ښاپېرک. …

بشپړ متن

د مقبول عامر نظم بابا ! تم ناراض نہ ہونا! – فیصل فاران

زمونږ رواج دے ازاد کړے مو دے د ستم ښارکښې چا د چا د خولې نه خبره وتې ده د صدق، د صفا تۀ خفه کېږه مۀ يو تۀ خو نۀ ئې تاريخ کښې نور هم مثالونه شته دے دلته چې څوک بېداروي ذهنونه د خوب پۀ سرائې کښې کوي غږونه مونږ ئې بېړو او زولنو کښې ساتو چې چا راوړي د حرمت توغونه دلته د سترګو او د زړۀ تيرې له ډيوې راوړل جرم دے، لوے کفر دے د مجوسيانو پۀ دې جګ اېوان کښې ګل ټوکول جرم دے، لوے کفر دے تا خو بېخي نو هم ناشوني کړې …

بشپړ متن

د پان اسلام ازم حقيقت – فیصل فاران

هر کله چې 1768/1774 زېږديز کښې ترکي روس جنګ کښې ترکي ماتې وخوړۀ او روس ګټه وکړه نو د زار روس خوالا وغزېده دغه وخت برطانوي استعمار امپراطوري ساتنې د پاره او د روس او ځان ترمنځه يو حد فاصل ضروري وګڼلو هم دغه هر څۀ سياسي د اصطلاح لوېديځ پوښتنه (Eastern Question) دوېمه نامه ده لوېديځ پوښته مطلب د يورپ د لویو ځواکونو، سياسي، معاشي تحفظ او تزويراتي لارې چارې هلې ځلې دي. هم دغه ويسټرن کوېسچن نه د پان اسلام ازم تصور پېدا شو چې د هغې تر مخه مسلمانان دي شيعه، سني مسلکونو نه بالاتر يو حکومتي …

بشپړ متن

د پڪتا وېنا یوه تبصراتي تجزيه – فېصل فاران

د بشير احمد مټه “د پکتا وېنا” کښې اسلوب وړومبے مهم شے دے چې مونږ ئې د دې کتاب تجزيه کښې وينو ــــ هم دغه رنګ اسلوب د پير روښان د کتاب “خېرالبيان” هم دے خو هلته کښې ورسره د سورۃ رحمٰن قافيې راوړې شوې دي. دغه ډول تکراري انداز د فرېډرک نطشے کتاب “د زردشت وېنا” کښې هم شته دے. “د پکتا وېنا” اسلوب باندې دراصل هم د دغه دواړو کتابونو د اساليب اغېزه ده خو د نطشے مفکوره د چارلس ډارون پۀ حياتياتي تهيوري باندې داسې اضافه وه چې د دې پۀ ذريعه کېتهولک عيسائيت د اخلاقياتو ځپلي …

بشپړ متن

د ډاکټر اسرار‘‘د تکل په تکل’’ فني توکنه – فېصل فاران

د ډاکټر اسرار‘‘د تکل په تکل’’ فني توکنه – فېصل فاران د تکل پۀ حقله د تېروتنو مونډیزه وجه د دې ادبي صنف پۀ حقله شوي بې شمېره څۀ صفتونه دي چې پۀ توګه د يو ادبي صنف ئې ددۀ مشاده ورانه کړې ده، ځکه چې ګڼو قصابانو کښې مېښه مرداره وي ـــ دغسې دوېمه وجه دا ده چې د تکل د قسمونو پۀ حقله تنقید نګارانو د څۀ فکر نه کار نۀ دے اخستے کۀ دغه دوه خبرې د نظر لاندې وساتلې شي نو د تکل پېژندنه به اسانه شي. د تکل دغه بې شمېره او عجيبه عجيبه صفتونه چې …

بشپړ متن

دَ رهبرِ تحریک خان عبدالولي خان ادبي تنقیدي شعور او دَ سمندر د بدرشو کتاب – فېصل فاران 

دَ رهبرِ تحریک خان عبدالولي خان ادبي تنقیدي شعور او دَ سمندر د بدرشو کتاب – فېصل فاران  ليت او لار رهبرِ تحريک خان عبدالولي خان د يو نابغه سياستدان سره سره غوره مؤرخ، محقق، مقرّر او مفکر هم ؤ. د هغۀ کتابونه “باچاخان او خدائي خدمتګاري” څلور ضخیم ټوکه د تاريخ، “ريښتيا ريښتيا دي” د څېړنې او “ملغلرې” د ټپو انتخاب ټولګه، د عبدالاکبر خان اکبر د شعري ټولګې “خواږۀ تراخۀ” د شاعرۍ راټولونه او پۀ بېلابېلو کتابونو باندې د هغۀ لمنليکونه، دغسې يو  شمېر لیکونه کوم چې هغۀ اخبارونو، کتابونو او مجلو کښې کړې دي، د دې راڼۀ ثبوتونه …

بشپړ متن