preloder
کور / نور ليکوالان

نور ليکوالان

هویتي بحثونه او ‘افغان’ کلمه – زرلښته ساپۍ

  واژه ی افغان و تأملی بر رویداد های هویتی افغانستان https://8am.af/x8am/1396/12/02/afghan-word-and-reflection-on-afghan-identity د ‘افغان’ کلمه او د افغانستان پېژندنې د واقعیتونو پر سر تأمل د قومونو ترمنځ پۀ ناندريو بدل شوی. افغان څوک دی؟ افغانستانی څوک دی؟ ایا د ‘افغان’ کلمه د افغانستان پۀ ټولو قومونو پورې اړه لري او يا کۀ يواځې پښتنو ته وئيل کېږي؟ دا هغه پوښتنې دي چې د عامو خلقو ذهنونه ئې مغشوش کړي دي خو څۀ رښتيا دي او تاريخ د ‘افغان’ پر نوم د پښتنو د مالکيت پۀ اړه څۀ وائي؟ تر اوسه پورې هېڅ داسې کوم عملي او تاريخي قانع کوونکی دليل …

بشپړ متن

‘جشن پښتونخوا’ پۀ ضلع ټانک کښې – ډاکټر اکرام الله شېراني

پښتون قام خپل تاريخ او تاريخي ورځ هر وخت پۀ هر ځاے داسې لمانځي چې دنيا ورته حېرانه پاتې شي او دوي خپل تاريخ ژوندے ساتي او راتلونکو نسلونو ته ئې پۀ ګوته کوي. د پښتنو نورو اتلانو پۀ شان باچا خان بابا او د هغۀ د ازادۍ تحريک خدائي خدمتګار ملګرو داسې تاريخ جوړکړے او شکر دے پۀ دې ازادۍ او د پښتون پۀ ترقۍ او ابادۍ باندې کار کوي او پۀ هر مېدان يو روښانه تاريخ جوړوي. د باچا خان ملګرو او پۀ خپل وطن مئينو د کارنامو تاريخ داسې روښانه دے چې پۀ ټوله نړۍ کښې پښتون …

بشپړ متن

رېفرنډم – خان عبدالولي خان

  ‘باچاخان او خدائي خدمتګاري، وړومبے ټوک، مخونه 488 یویشتم جون د ‘پښتونستان’ د ورځ پۀ توګه نمانځلے شي. پۀ دې ورځ ‘د بنو قرارداد’ وړاندې کړے شوے ؤ چې تر مخه ئې د هند د وېش صورت کښې د یوې درېمې لارې ‘پښتونستان’ غوښتنه هم شوې وه. د هند د وېش د پاره د برطانوي استعمار د منصوبې موخه رهبرِ تحریک یوه ډېره جامع او اعليٰ جمله کښې پۀ دې لفظونو رانغښتې ده، ‘پېرنګي د اسلام یوه نظریاتي تېزندي د شوروي اتحاد د اشتراکتي نظام پۀ غاړه کښې اچول غوښتل…..’ او مخکښې لیکي چې خپلې دغه بېن المللي منصوبې …

بشپړ متن

افسانه قسط – سید یاسر علي شاه یاسر

    نن د پېښور بازار کښې بيا منډې شوې، خلق اوتر شول. ‘هله د کمېټۍ والا راغلل’، دغه اواز چې د بازار بل سر ته رسېدو نو شاه پور بيا پۀ ګس مټ د ډنډې داسې ګوزار خوړلے ؤ چې تله ترې هم دغه شان پرېوته، لکه د مچۍ وچورلېدو او داسې ورته محسوس شوه چې ګڼو مچو پۀ مټ وخوړم. ‘وۍ ظالمه! ؤ دې سوزولم’، دې ټکي سره بيا د دۀ لاس ګاډے اپوټه پروت ؤ. ټماټر د سړک هغه بل سرته ورسېدل او تله د انصاف پۀ تکل د سړک منځ کښې پرته وه. ‘تا ته مونږ …

بشپړ متن

پښتون سټوډنټس فیډرېشن تاریخي پس منظر – عابد ایسپزے

عابد ایسپزے سترسېکتر، پښتون سټوډنټس فیډرېشن، پېښور پوهنتون پۀ کال 1960ز کښې پۀ بېن الاقوامي توګه داسې وخت ؤ چې اېشياء، افريقا او لاطيني امريکه کښې چې کوم د قومي ازادۍ تحريکونه وو، ډېر ګړندي روان وو . د الجيريا جنګ وشو او د فرانس نه ئې ازادي واخسته. دغسې نور ډېر ملکونه وو ـــ وېتنام د خپلې ازادۍ د پاره پۀ لاطيني امريکه کښې مبارزه کوله نو دې حالاتو پۀ ټوله دنيا کښې پۀ ځوانانو کښې يو حرکت پېدا کړو او د ساړۀ جنګ مغربي پاليسیو پر ضد ودرېدل. پاکستان کښې داسې حالات وو چې لس کاله د ايوب …

بشپړ متن

پاکستان، پښتونستان او فاټا ادغام – خان عبدالولي خان

د خان عبدالولي خان کتاب ‘باچاخان او خدائي خدمتګاري’ څلورم ټوک کښې مخ 108 نه تر مخ 113 دا ټوټه اخستلې شوې ده. د هندوستان د وېش پۀ حقله د باچاخان اصولي موقف، د وېش نه پس د مسلم لیګي ‘رجیم’ رژیم لۀ خوا د رېفرنډم پۀ شا سیاسي غرض او د خدائي خدمتګارانو لۀ خوا د رېفرنډم د بائیکاټ پۀ حواله دا اقتباس ډېر فکر انګېزه دے. د دې لیکنې پایله کښې د ولي خان بابا دا پوښتنه چې ‘پاکستان کښې اخر هغه کوم یو څیز )قانون( دے چې قیوم خان منلے دے او عبدالغفار نۀ دے منلے؟’ خان …

بشپړ متن

میډیا، استعمار او مونږ – احمد حسن حسرت

    ‘د يوې خاص مفکورې د پاره ذهن سازي’ (Brain Washing) يوه داسې موضوع ده چې د لوېديز پۀ مشرقي ملکونو کښې پرې سلګونو نفيساتي استاذانو کتابونه ليکلي او پۀ کلونو ئې پرې څيړنې کړي – دغه دانشورانو پۀ شخصي او ټولنيز دواړو اړخو ډېرکار کړے – پۀ اولني او دويم نړۍ وال جنګونوکښې دواړو ډلو يعني انګرېزانو او جرمنيانو د نفسياتو د استاذانو خدمات ترلاسه کړي وو- دواړو ډلو د خپلو رېډوانو او د اشاعت د ذريعو لۀ خوا نفسياتي جنګ هم ښۀ تود ساتلے ؤ – د جنګ نه پس د دواړو ډلو ماهرانو د ترلاسه شوو …

بشپړ متن

قران پوهنه او غني بابا – سلمان افغاني

د هر چا معتقدين او مخالفين وي. غني بابا چې ډېر لوړ علمي مقام لري، ډېر ژور او فلسفيانه بحثونه پۀ اسان او لنډو ټکو کښې رانغاړي. د هغوي شخصيت هم د دې المیې نه محفوظ نۀ دے پاتے شوے. د غني بابا د کلام نه د هغوي علمي مذهبي ډونګے والے معلومېږي نو دغسې د هغوي رنګين مزاجي او د انساني جذباتو اعليٰ ترجماني ترې هم څرګنديږي. يو شاعر د مذهب نه تېښته نۀ شي کولې، ولې مذهب يو فطري اواز دے او مسلمان ته پۀ ميراث کښې هم پاتې شوے. پۀ دې نظر يو شاعر محض صوفي ګڼل …

بشپړ متن

ایریا سټډي سنټر، پېښور پوهنتون د فاټا پۀ خېبر پښتونخوا کښې انضمام – ډاکټر محمد علي دیناخېل

    پۀ 24م مۍ کال 2018 د پاکستان قومي اسمبلۍ د يو دېرشم ائيني ترميم لۀ مخه فاټا پۀ خېبر پښتونخوا کښې د ضم کولو قانون پاس کړلو او د دې ائيني انضمام د پاره ئې د پاکستان پۀ اساسي قانون کښې ضروري بدلونونه وکړل ۔ د فاټا پۀ دې انضمام د مختلفو خلقو لۀ خوا مختلف غبرګونونه رامنځ ته شول ۔ د دغه غبرګونونو جائزه چې ما واخستله نو درې قسمه خبرې مخې ته راغلې ـــــ يو ګروپ د فاټا پۀ دې انضمام مبارکيانې ورکوي او خوشحاليانې کوي ۔ دوېم ګروپ پۀ دې انضمام خوشحاله نۀ دي خوڅۀ …

بشپړ متن

د ګاندهي جي تقریر د باچاخان پۀ حقله – عبدالکریم بریالی

ممبۍ، 28 دسمبر 1931 ‘لوے او قهرمان پټهان’ “A Great and Brave Pathan” باچا خان زمونږ د وطن يو لوے دروند پښتون او سياسي قهرمان ؤ. شلمه صدۍ د هغوي جدوجهد او د پښتنو د وطن د ننګ د پاره يو غوړېدلے کتاب دے چې د لوے جابر پۀ مقابله کښې ئې يو لکهـ شل زره (120,000) خدائي خدمتګاران د عدم تشدد او خود دارۍ او سياسي واک ترلاسه کولو د پاره تيار کړى وو او هر خدائي خدمتګار د خود عملۍ او فکري کردار يوه نمونه وه. د دې ستر قهرمان د وفات دېرش کلونه تېر شوي دي او …

بشپړ متن