preloder
کور / نور ليکوالان (پاڼه 10)

نور ليکوالان

د پښتو د اولسي قیصو یوه اهمه مجموعه اېف اېچ مېلئین (F. H. Malyon)، 1913 – پروفېسر ډاکټر خالد خان

    درې میاشتنۍ ‘پښتو’، پښتو اکېډیمي، پېښور پوهنتون، جلد 41، جولائي ـ دسمبر 2012، مخونه 16-5 دا دے، د درې مياشتنۍ “پښتو” ګرانو لوستونکو ته يو بل ناياب کتاب پۀ اول ځل ورپېژنو چې يو انګريز فوځي افسر اېف اېچ مېلئين پوره سل کاله وړاندې پۀ 1913ز کښې مرتب کړے دے او شائع کړے ؤ. پوره سل کاله د لائبرېرۍ پۀ تيارو کښې ورک ؤ او مونږ رڼا ته راويستلو. “دير آمد درست آيد”، د خوشحالۍ خبره دا ده چې هغه بل کال پۀ 2011ز کښې خاص د لندن يونيورسټۍ د سکول اٰف اورينټل اېنډ افريقن سټډيز لندن پۀ …

بشپړ متن

د پښتوژبې پرمختګ )لارې چارې( وړومبے درې ورځنے نړیوال کانفرنس: 8-6 اګست 2018، باړه ګلۍ – ډاکټر ظفرالله بخشالے

  پښتو اکېډمي پېښور پوهنتون د خپل تاريخ لۀ پلوه يو ځانګرے حېثيت لري. د کال 1955 نه را پۀ دېخوا ئې مختلفو وختونو کښې يو شمېر علمي او تحقيقي بحثونه او سيمنارونه کړي دي. پۀ کال 1990 کښې د پښتو اکېډمۍ د سیوري لاندې يو تاريخې ورکشاپ شوے ؤ چې د تاريخ پۀ پاڼو کښې ‘د باړه ګلۍ املاء’ پۀ نوم يادېږي چې پۀ دغه ورکشاپ کښې د پښتو املاء پۀ حواله ځینې مهمې فېصلې شوې وې او نن اتۀ ويشت کاله پس پښتو اکېډمي يو ځل بيا وتوانېده چې پۀ نړيواله سطح يو کانفرنس وکړي او د پښتو …

بشپړ متن

ارواښاد سرفراز خان عقاب خټک (اخیرۍ برخه) – حافظ رحمت خاني

  خوشحال نامه، تدوین، سریزه او تعلیقات، زلمے هېوادمل، د قومونو او قبائلو وزارت، د نشراتو او فرهنګي چارو ریاست، کابل، 1986)ز( تواریخ زمانه: دا کتاب د الغ بيګ د وړوکوالي نه )څوک چې پۀ قول د مصنف اول پۀ ‘ماشومتوب’ کښې د ماورالنهر نه د کابل پۀ نواحي کښې د ایسپزيو علاقې ته ورتښتېدلے ؤ( تقريباً د لسو کالو نه پس پۀ 973هـ کښې د کابل د بادشاه کېدلو نه د خان کجو سدوزي مندړ د مرګ پورې حالات لري. خان کجو د 963 هـ نه څۀ موده مخکښې مړ شوے ؤ. وئيل ئې چې پۀ کتاب کښې د …

بشپړ متن

افسانه ټېکسيوان – قاضي منظور موسي خېل

  سېدمامد د لسو کالو ؤ چې پلار ئې د تور زيړي د رنځ د لاسه د تورو خاورو لاندې شو. سېدمامد دغه وخت څلورم ټولګي کښې ؤ. د سېدمامد پلار ملنګ استاذ پۀ خپل زوي سبق وئیل غوښتل خو څنګه چې ترې دنیا پاتې شوه، دغسې ئې دغه خواهش هم بې څوک پاتې شو. د پلار د مرګ نه پس هغه څۀ وخت پورې ښوونځي ته تلو خو د لاچارۍ لۀ کبله هغه د ښوونځي نه راپاڅولے شو او مور د حاجي جامدار سروس سټېشن ته بوتلو. ملنګ استاذ هم دغه سروس سټېشن کښې بلها موده کار کړے ؤ …

بشپړ متن

ډسکورس او بائیللي بحثونه – نعمت الله صدیقي

    فکر کول، د نوو او زړو روایتونو پۀ اړه شک څرګندول، تجسس او تلوسه پېدا کېدل، د حق او ناحقۍ لۀ کشمکش سره مخ کېدل، د نورو لۀ خبرو، اندونو او تمایلاتو سره ټکر، اختلاف او تضادات زېږېدل؛ دا هر څۀ د انسان لۀ سرشت سره داسې اغږلي دي چې د انساني خېر ښېګڼې او نېکمرغۍ لپاره ئې د طبعیت هغه جالبه لورينه ګڼلې شو چې د انسان د ازادۍ حېثیت او ماهیت ورباندې ښکلی دی. هغه ټولنې چې وګړي ئې د هم دغه ښکلي طبعیت پر مهار او روزنې او ورسره پۀ معقول چلند پوهېږي، د نړۍ …

بشپړ متن

ایریا سټډي سنټر، پېښور پوهنتون – ډاکټر محمد علي دیناخېل

د باړه ګلۍ کانفرنس ‘د پښتو ژبې پرمختګ’ پۀ موضوع وړومبے درې ورځنے نړيوال کانفرنس د پېښور پوهنتون د پښتو اکېډمۍ تر سيوري لاندې پۀ شپږم اګست شروع شو او پۀ اتم اګست کال 2018 پایې ته ورسېدو. پۀ دې کانفرنس کښې چې کومې مقالې وړاندې کړې شوې، هغه پۀ دې ډول دي: حبيب الله رفيع: د پښتو د ځانګړي ليکدود مکتبونه محمد اصف صميم: د دوېم ‘خېرالبيان’ زېرے ‌‌‌‌‌ډاکټر يار محمد مغموم: دپښتو پۀ وده کښې د ترجمې کردار ‌‌‌‌‌‌ډاکټر اسماعيل ګوهر: پښتو کښې اصطلاحات سازي ‌‌‌‌‌‌ډاکټر شاهده سردار:د پښتو ادب پۀ تاريخ کښې د زنانه ليکوالو کردار سعيد …

بشپړ متن

د ابو خان وزه )چېلۍ( – ډاکټر ذاکر حسېن – ژباړن: ډاکټر لطیف یاد

    ډاکټر ذاکر حسېن د هند وړومبے مسلمان اولسمشر )صدر( ؤ چې دې نه وړاندې د ‘علي ګړهـ’ پوهنتون وائس چانسلر، د ‘بِهار’ ګورنر او د هندوستان نائب صدر هم پاتې شوے ؤ. هغه د فرورۍ پۀ اتمه نېټه 1897 د حېدراباد دکن پۀ تیلنګانا کښې یوه پښتنه کورنۍ کښې د فدا حسېن خان اپریدي کره زېږېدلے ؤ. پلار ئې د کانګرس کلک غړے ؤ او فخرِ افغان باچاخان سره ئې د مینې او عقیدت رشته لرله. د هغۀ کورنۍ پۀ هندوستان کښې ځانګړے تعلیمي او سیاسي حېثیت لري. ډاکټر ذاکر حسېن د مۍ د میاشتې پۀ درېمه نېټه …

بشپړ متن

سعد الله جان برق – فرید الله شاه حساس

  پۀ زېر باندې پوهېږمه نۀ زور راله راځي د مينې يو سبق دے سراسر راله راځي د مينې جوارۍ کښې زۀ پۀ ګټه نۀ پوهېږم بېلات پۀ دې بساط د مال و سر راله راځي برق1 د برق د ژوند تېر خاپونه کۀ څوک لټول غواړي نو دا خبره به ورته د نمر غوندې څرګنده شي چې برق د مينې جوارګر دے؛ هغۀ ټول عمر دغه جواري کړې او د هر جوارګر غوندې د مينې دې جوارګر هم ټول عمر پۀ نقصان او تاوان کښې تېر کړے دے. د برق تاريخ پېدائش یوولسمه مۍ 1940ز دے. د پلار نوم …

بشپړ متن

جهدِ مسلسل د خدائي خدمتګارۍ نه تر عوامي نېشنل پارټۍ )علمي جائزه( – ډاکټر خورشید عالم

  د ‘پښتون’ جون 2011 ګڼه کښې د مخ 22 نه مخ 27 پورې دا لیکنه د کال 2018 د عاموانتخاباتو د نتائجو نتیجه کښې مونږ یو ځل بیا خپلو لوستونکو ته وړاندې کول ضروري وګڼل. د ملک د ډېرو زورورو ادارو چې د ریاست ستنې بللې کېږي، لۀ خوا پۀ سائنسي بنیادونو شوې ټګۍ ټورۍ نه ثابتېږي چې عوامي نېشنل پارټي د استعماري مفاداتو پۀ وړاندې یواځینے دېوال دے. دې لړ کښې نور ګوندونه هم خپلې ګیلې لري او مبني بر حقیقت هم دي، خو دا د هغوي سره پۀ وړومبي ځل د ‘باجوه ډاکټرین’ رښتیا کولو د پاره …

بشپړ متن

کۀ نن مونږ نۀ وے نن به دا ستاسو صوبه چرته وه – اجمل خټک

د ‘پښتون’ د مارچ 1995ز )جلد 7، شمېره 2 کښې د څوارلسم نه اوولسم مخ پورې دا لیکنه د یوې تاریخي دورې یادګار دے. د ون یونټ پۀ ضد مبارزې له ‘بې توپه بې تفنګه’ ملنګ باچاخان روانېږي او د هغۀ د ګرفتارۍ نه پس یو لېونے غورځنګ پورته کېږي چې پایله )نتیجه( کښې ئې ‘ون یونټ’ ماتېږي. پاتې خبره د خدائي خدمتګارانو د سن تیس د سندرې نه تر د ټپې لیکنه کښې رانغښتې شوې ده. د پېرنګي پۀ ضد د ازادۍ جنګ صرف پېرنګے استعمار ویستلو د پاره نۀ ؤ، دا د لویې سینې لوي زړۀ جنګ د …

بشپړ متن