loader image

پښتون

د کېرو حکومت – مرزا تاج محمد خاموش، ‘شتۍ او شغلې’، هشنغر پښتو ادبي ټولنه، چارسده، 1975، مخونه 90-86

    دا نظم د 1946 شاوخوا لیکلے شوے دے. د اوسنو سماجي، سیاسي، امنیتي، پارلېماني، عدالتي، حکومتي اقتصادي او اېکسټنشني حالاتو سره د دې نظم هېڅ تعلق نشته. لکه چې جوړ کړي څوک د خاورو د ایرو حکومت لکه چې جوړ کړي د پېریانو د پېرو حکومت یا چې څوک جوړ کړي شرمېدلے د سپېرو حکومت یا چې تیار کړي د مړدک د منېرو حکومت یا چې څوک جوړ کړي د کاغذ د پرېرو حکومت یا چې څوک جوړ کړي د ازار او د ښېرو حکومت یا چې څوک جوړ کړي د ټېپرو ګنډېرو حکومت یا چې تک تور …

بشپړ متن

‘هم داسې به بلېږي د بابا د فکر شمع’ (قامي فکر) – ‘پښتون’

  د عوامي نېشنل پارټۍ خېبر پښتونخوا د صدر اېمل ولي خان پۀ ښونه او غوښتنه د “قامي فکر” پۀ عنوان د تربیتي ناستو لړۍ پېل شوې ده. د “قامي فکر” پۀ اړه به د عوامي نېشنل پارټۍ ضلعي تنظیمونه، مختلفې څانګې لکه پي اېس اېف، اېن وائي او، ملګري وکیلان، ملګري لیکوالان، ملګري ډاکټران د تپو، یونین کونسلونو، تحصیلونو او ضلعو پۀ کچ پۀ مختلفو موضوعاتو تربیتي ناستې کوي. دې ناستو د پاره به وېنا وال د ‘باچا خان ټرسټ رېسرچ سنټر’ باچا خان مرکز لۀ خوا استول کېږي. ‘پښتون’ به هڅه کوي چې د دغه ناستو خلاصه هره …

بشپړ متن

د الف جان خټکې غمرازي

خدائي خدمتګار تحریک د پښتون افغان قام او خاورې یو داسې تحریک دے چې دنیا کښې ئې ډېر کم مثال پېدا کېدے شي. دې تحریک دې قام او خاورې ته د عدم تشدد پۀ فلسفه د عمل کولو د پاره یو منظم چوکاټ ورکړو. د تعلیم نه تر معاشرت او تر معاشیاتو، ادب او کلتور دې تحریک پۀ پښتون قام او خاوره مثبت اثرات وکړل. الف جان خټکه د دې تحریک یو داسې نوم دے چې د “پښتون” پۀ پاڼو ئې د پېرنګي خلاف د وطن ازادۍ د پاره یو شمېر نظمونه او لیکونه چاپ دي. فخرِ افغان بابا چې …

بشپړ متن

“د خوشحال خان خټک وصیت” – الف جان خټکه

د سر اقبال لاهوري د نظم دا ژباړه فقط یوه Replica نۀ ده، تشه ترجمه نۀ ده، بلکې د دې ترجمې پۀ شا د یو خاص فکر د ترجمانۍ مقصد پروت دے. “د مغل پۀ ځاے انګرېز پۀ تا قابض شو” نه وړاندې برخه لوستلو سره ښکاري چې دا نظم الف جانې بې بې د سر اقبال نظم پښتو ته راوړلو د پاره نۀ ده کړې – سر ډاکټر محمد اقبال پۀ خپل کتاب کښې هغه پند به پۀ پښتو ژبه بيان کړم “قبیلې خېلونه ورک بويه پۀ قام کښې زۀ مئين يم پۀ هغو ښکلو ځوانانو د مغل نه …

بشپړ متن

د ژوند ګاډے (“پښتون” – څلورم دسمبر 1945) – روشن عبدالغني

څنګه چې د يو د ګاډي دوه پايو ته ضرورت وي، دغسې د ژوند د ګاډي ښځه او نر دوه پايې دي. کۀ چرې د ګاډي يوه پايه نقصاني وي نو دا ګاډے به غوايان څنګه خپل منزل مقصود ته ورسوي او کۀ فرض کړه و ئې رسوي نو پۀ ډېر تکليف او مشقت به ئې ورسوي. د دې نه څوک انکار نۀ شي کولے چې د دنيا پۀ تهذيب جوړولو کښې د ښځو ډېر لوے لاس دے؛ دا بېله خبره ده چې د سړي او ښځې فرائض جدا جدا دي – بهرحال، ښځې د سړو سره مدد ضرور کولے …

بشپړ متن

د الف جان خټکې نظم او د تحریک انصاف برقعه – پښتون

د وړومبۍ جولائي 1946 پۀ “پښتون” مجله کښې د الف جان خټکې یو نظم نه وړاندې فخرِ افغان بابا یوه یادګیرنه لیکلې ده چې: “پینځویشت روپۍ انعام الف جان خټکې ته ورکړے شو د محترم قيمت شاه خان صاحب د انعامي اعلان مطابق ما هغه ټول مضمونونه او نظمونه چې کوم د موجوده غېر اسلامي رواجي پردې د ختمولو پۀ موضوع راغلي وو، منصفانو ته حواله کړل. هغوي د الف جانې صاحبې لاندې ليکلے شوے نظم د انعام د پاره خوښ کړو او فېصله وشوه چې دا انعام دې الف جان ته ورکړے شي. د پردې متعلق زۀ دومره قدرې …

بشپړ متن

الف جان خټکه او خدائي خدمتګاري – “پښتون”

د الف جان خټکې سره شوې دا مرکه د اګست 2009 پۀ “پښتون” کښې ]مخونه [21-17 چاپ ده چې مونږ ئې هغه وخت د ادارې لۀ خوا لیکلي نوټ سره پۀ دې ځانګړې ګڼه کښې یو ځل بیا د “پښتون” لوستونکو د پاره خوروو. الف جان خټکه د ازادۍ د تحريک خدائي خدمتګار يو نۀ هېرېدونکے نوم دے او د هغې شاعري، مضامين او د ازادۍ د پاره نورې هلې ځلې د خدائي خدمتګار تحريک د تاريخ يو روښانه باب دے. د الف جان پۀ حقله د ډېر وخت نه دا تاثر عام ؤ چې خداے مۀ کړه، هغه وفات …

بشپړ متن

“افغان امن کانفرنس”، کابل، ۲۰۱۹ – “پښتون”

کابل کښې پۀ یو داسې وخت د “افغان امن کانفرنس” تابیا وشوه چې افغانان د خپل سر نوشت لیکلو د پاره د انتخاباتو نه د څو ورځو پۀ فاصله وو. افغانستان د جمهوریت نه لرې ساتلو او افغانان یو ځل بیا “شرمخانو” ته سپارلو د پاره د مؤقت حکومت، د ملي اردو د ړنګولو، د جمهوري ارتقاء پۀ شا کولو او د افغانستان د نړولو خبرې کېدې. داسې وخت کښې افغانان د افغانستان د پاره ودرېدل – د خپلو وینو او مینو سره ودرېدل. مونږ “افغان امن کانفرنس” کښې د ملي مشر اسفندیار ولي خان وروستۍ وېنا وړومبۍ راخلو. دې …

بشپړ متن

د یوې جینۍ خط (“پښتون” – وړومبۍ فروري 1946) – پښتون

ۀ اوس د صوبې پۀ دوره کوهاټ ته تلے وم. چې څۀ وخت احمدي بانډې ته لاړم نو دا يو خط ما له سالار صاحب اسلم خان راکړو. الف جان د احمدي بانډې يوه لوستې جينۍ ده، دا د هغې خط دے. د دې خط د لوستو نه معلومېږي چې د دې پښتنې جينۍ پۀ زړۀ کښې د پښتنو زنانو د ترقۍ او بهبود د پاره يوه رښتونې جذبه ده. زۀ ډېر خوشحالېږم چې پښتنې جينکۍ د خپلو خوېندو د ذليل ژوند احساس وکړي او د دې احساس جذبه قام ته ښکاره کړي. کۀ پۀ زنانو کښې بېداري پېدا شوه …

بشپړ متن

ښځې او تعلیم – عزیز د ګلوزو

  “پښتون” – اوولسم مارچ 1946 د خپل قومي اخبار “پښتون” د اول فروري پۀ پرچه کښې مې د يوې لائقې او بېدار مغزې پښتنې خور الف جان صاحبې هغه خط کوم چې هغې زمونږ خوږ مشر او رښتيني غمخور فخرافغان صاحب ته ليکلے ؤ، پۀ نظر راغے. رښتيا وايم چې د دغې خط پۀ لوستلو سره مې زړۀ ډېرخوشحاله شو. هغې چې پۀ خپل خط کښي د کومو خيالاتو او جذباتو اظهار کړے دے، زۀ د هغې قدر کوم. د هغې يو يو لفظ د يو هوښيار او غېرتي انسان د پاره د عبرت پوره سبق دے او هغې …

بشپړ متن